Wat is het ezelsbruggetje voor rekenen?

Een ezelsbruggetje voor rekenen is een geheugensteuntje dat een rekenregel, volgorde of begrip koppelt aan iets wat je al kent, zoals een zin, afkorting of beeld. Ezelsbruggetjes werken omdat ze abstracte informatie omzetten in iets concreets en makkelijk terug te halen. In dit artikel vind je de meest effectieve ezelsbruggetjes voor rekenen, van tafels tot breuken, en leer je hoe je zelf een geheugensteuntje maakt dat blijft hangen.

Welke ezelsbruggetjes werken het best bij rekenen?

De beste ezelsbruggetjes voor rekenen zijn kort, persoonlijk en gekoppeld aan een concrete situatie of zin. Ze werken het best als ze een abstract rekenprincipe vertalen naar iets wat je al begrijpt, zoals een woord, een beeld of een vaste volgorde. Ezelsbruggetjes die je zelf bedenkt of die aansluiten bij je eigen leefwereld beklijven het langst.

Er zijn drie soorten ezelsbruggetjes die bijzonder goed werken bij rekenen:

• Afkortingen en acroniemen voor vaste volgordes, zoals de volgorde van bewerkingen
• Rijmpjes of zinnen die een rekenregel samenvatten in een paar woorden
• Visuele trucjes waarbij je vingers, tekeningen of patronen gebruikt om getallen te onthouden

Welk type het best werkt, verschilt per persoon. Iemand die goed is in taal onthoudt een zin sneller. Iemand die visueel ingesteld is, heeft meer aan een patroon of tekening. Het loont om verschillende soorten uit te proberen en te ontdekken wat voor jou het prettigst werkt.

Hoe onthoud je de tafels met een ezelsbruggetje?

De tafels onthoud je het best door moeilijke sommen te koppelen aan een vaste zin of een visueel patroon. Veel leerlingen kennen de meeste tafels al snel, maar blijven struikelen over een handvol lastige combinaties. Juist voor die uitzonderingen zijn gerichte ezelsbruggetjes het meest waardevol.

Een paar beproefde trucjes:

• 6 x 7 = 42: Onthoud de zin “zes keer zeven is tweeënveertig” als een vaste klankgroep, bijna als een spreuk.
• De negentallentruc: Bij de tafel van 9 tellen de cijfers van het antwoord altijd op tot 9. Zo is 9 x 4 = 36, en 3 + 6 = 9.
• Vingertruc voor de tafel van 9: Leg je handen plat neer. Buig de vinger die overeenkomt met het getal waarmee je 9 vermenigvuldigt. Links van die vinger staan de tientallen, rechts de eenheden.
• Tafel van 5: Elk antwoord eindigt op 0 of 5. Tel gewoon steeds vijf erbij op.

Voor de tafels die je echt niet onthoudt, helpt herhaling in kleine porties meer dan lang oefenen in één keer. Vijf minuten per dag is effectiever dan een uur per week.

Wat is het ezelsbruggetje voor de volgorde van bewerkingen?

Het ezelsbruggetje voor de volgorde van bewerkingen is de zin “Meneer Van Dalen Wacht Op Antwoord”. De beginletters staan voor: Machtsverheffen, Vermenigvuldigen, Delen, Wortels, Optellen en Aftrekken. Dit ezelsbruggetje helpt je onthouden in welke volgorde je een rekensom uitwerkt.

De officiële volgorde van bewerkingen ziet er zo uit:

1. Haakjes altijd als eerste uitrekenen
2. Machtsverheffen en wortels als tweede stap
3. Vermenigvuldigen en delen van links naar rechts
4. Optellen en aftrekken als laatste, ook van links naar rechts

Let op: in sommige versies van het ezelsbruggetje worden haakjes apart vermeld aan het begin. Onthoud dat haakjes altijd voorrang hebben op alle andere bewerkingen. Als je een som ziet met haakjes, begin je daar altijd mee, ongeacht wat er verder in de som staat.

Een veelgemaakte fout is denken dat optellen voor aftrekken komt omdat het eerder in het alfabet staat. Dat klopt niet. Optellen en aftrekken zijn gelijkwaardig en werk je gewoon van links naar rechts uit.

Hoe maak je zelf een ezelsbruggetje voor rekenen?

Je maakt zelf een ezelsbruggetje door de rekenregel die je wilt onthouden te vertalen naar een zin, afkorting of beeld dat voor jou persoonlijk betekenis heeft. Hoe sterker de persoonlijke connectie, hoe beter het ezelsbruggetje werkt. Een zin die jij zelf hebt bedacht, onthoud je sneller dan een zin uit een boek.

Volg deze stappen om een eigen ezelsbruggetje te maken:

1. Schrijf de regel op die je wilt onthouden, zo kort mogelijk.
2. Zoek de kernwoorden of de volgorde die je steeds vergeet.
3. Maak een zin waarvan de beginletters overeenkomen met de kernwoorden, of bedenk een beeld dat de regel visualiseert.
4. Test het ezelsbruggetje door het een dag later opnieuw op te roepen zonder te spieken.
5. Pas het aan als het nog niet vanzelf komt. Soms werkt een kleine aanpassing al beter.

Een goed ezelsbruggetje is kort genoeg om in een seconde op te roepen, maar specifiek genoeg om de juiste informatie te activeren. Gebruik bij voorkeur woorden of beelden uit je eigen leven, zoals namen van vrienden, plekken die je kent of situaties die je herkent.

Waarom vergeet je rekentrucs zo snel weer?

Je vergeet rekentrucs snel omdat je ze te weinig oefent nadat je ze voor het eerst hebt geleerd. Het geheugen werkt op basis van herhaling: informatie die je maar eenmalig tegenkomt, verdwijnt snel uit het werkgeheugen. Rekentrucs die je niet actief gebruikt, worden niet opgeslagen in het langetermijngeheugen.

Er zijn een paar veelvoorkomende oorzaken:

• Passief leren: Een truc lezen of horen is niet genoeg. Je moet hem ook zelf toepassen om hem te onthouden.
• Te weinig herhaling: Eenmalig oefenen vlak voor een toets werkt minder goed dan regelmatig korte oefensessies verspreid over de tijd.
• Geen begrip van de achtergrond: Als je alleen de truc onthoudt maar niet begrijpt waarom hij werkt, heb je geen houvast als je de truc gedeeltelijk vergeet.
• Rekenangst: Stress en angst voor rekenen maken het moeilijker om informatie op te halen, ook als je het eigenlijk wel weet.

De oplossing is gespreid oefenen: kort en regelmatig, liever dan lang en af en toe. Combineer dat met begrijpen waarom een rekenregel werkt, niet alleen hoe je hem toepast. Dat begrip geeft je iets om op terug te vallen als de exacte truc even niet meer boven komt.

Welke ezelsbruggetjes helpen bij breuken en procenten?

Bij breuken en procenten helpen ezelsbruggetjes die de relatie tussen teller, noemer en het geheel visueel of verbaal verduidelijken. Veel leerlingen verwarren de handelingen bij breuken, zoals optellen en vermenigvuldigen, omdat de regels tegengesteld zijn aan wat je zou verwachten.

Handige ezelsbruggetjes voor breuken:

• Optellen en aftrekken van breuken: “Gelijke noemers, dan pas rekenen.” Zorg altijd eerst dat de noemers gelijk zijn voordat je optelt of aftrekt.
• Vermenigvuldigen van breuken: “Boven maal boven, onder maal onder.” Tellers vermenigvuldig je met tellers, noemers met noemers.
• Delen door een breuk: “Delen door een breuk is vermenigvuldigen met het omgekeerde.” Draai de tweede breuk om en vermenigvuldig.

Voor procenten werkt het ezelsbruggetje “van is keer, is is gedeeld” goed. In een procentenvraag als “20% van 50” betekent “van” dat je vermenigvuldigt: 0,20 x 50. Bij vragen als “10 is hoeveel procent van 50?” gebruik je een deling: 10 gedeeld door 50.

Een andere handige truc: procenten omrekenen gaat makkelijker als je begint bij 10%. Die bereken je door het getal door 10 te delen. Vanuit 10% kun je snel naar 5%, 20%, 25% of 50% rekenen door te halveren of te verdubbelen.

Hoe SmartRekenen helpt bij ezelsbruggetjes voor rekenen

Ezelsbruggetjes zijn een goede start, maar ze werken het best als ze worden gecombineerd met gerichte oefening en directe feedback. Precies dat is waar SmartRekenen voor vo op inspeelt. De methode van EduHint, onderdeel van EduGroup Publishing, is ontwikkeld voor leerlingen in het voortgezet onderwijs en mbo die hun rekenvaardigheden stap voor stap willen verbeteren.

SmartRekenen biedt onder andere:

• Adaptieve leerroutes die meebewegen met jouw niveau en tempo
• Gerichte hints en feedback op elke tussenstap, niet alleen op het eindantwoord
• Smart Basisvaardigheden, een extra module voor leerlingen met rekenangst, dyscalculie of achterstanden
• Ondersteuning op alle referentieniveaus: 1F, 2A, 2F en 3F voor vo, en niveau 1 tot en met 4 voor het mbo
• Blended leren via een digitale leeromgeving aangevuld met leerwerkboeken

De ProLearn-technologie achter SmartRekenen volgt elke stap die je zet en past de oefenstof automatisch aan. Zo oefen je altijd op het juiste niveau, zonder dat je vastloopt of je verveelt. Wil je weten of SmartRekenen bij jou past? Neem contact op voor meer informatie of een vrijblijvende kennismaking.

Gerelateerde artikelen

• Waarom is verhoudingen rekenen lastiger dan gewoon delen?
• Waarom levert een verkeerd afgeronde tussenstap een compleet fout eindantwoord op?
• Welk rekenniveau heb je nodig voor beroepen in de techniek of bouw?
• Welk rekenniveau heb je nodig voor beroepen in de horeca of retail?
• Hoe herken je een lineair verband in een tabel?